Het einde van de anarchistische economie? (3.10.09)
|
Vorige zaterdag verwierp Prof. De Grauwe in De Standaard verwerpt de theorieën van de vrije markt. Vorige week in De Morgen was het John Crombez die waarschuwde tegen de vals profetieën van de beurs adviseurs.
De intellectueel magnifieke theorieën die een “natuurlijk evenwicht” zagen ontstaan op alle niveaus door het marktmechanisme waren al lang het voorwerp van spot en minachting door meer realistisch denkende economisten. Daar waar de gelovigen in het vrije marktprincipe moesten uitgaan van de krankjorum hypothese van de “homo economicus” die rationeel inspeelde op “de markten” wist iedere commercieel werkzame economist dat zowel bij het aankopen als verkopen van goederen en diensten alles behalve economisch denken de basis vormde van het handelen van mensen. Reclame, het creëren van hype zijn de basis van goede koopmanskunst, niet het publiceren van rationele cijfers en economische analyses.
Het heeft me als economist altijd verbaasd dat de reeds in de jaren zestig obscure praat over “de markten” in de Amerikaanse kranten en op hun televisiezenders plots ook te lezen en te zien waren in onze streken. Ik schreef indertijd nog dat het toekennen van menselijke eigenschappen aan immateriële dingen een vorm van krankzinnigheid was… en werd dus natuurlijk zot verklaard ;)
Economie -het bestuderen van de rationele behoeftebevrediging van de mens in een maatschappij- werd plots een kabbalistische esoterische verzameling van vooroordelen, niet gestoeld op rationeel denken. Er werd ijverig “aangetoond” hoe alles aaneenhing door het obscure begrip “vrije markt” en wanneer men in vertwijfeling het aandurfde om onlogische stappen en denkwijzen aan te klagen grinnikte de vrije markt idioot en zegde: “Maar, mijn waarde, het systeem DRAAIT toch?”.
Mensen die voortdurend wezen op het onverantwoorde van een gebrek aan coördinatie tussen de landen, een gebrek aan controle op de prijzen en de verdeling van grondstoffen verweet men “naïviteit en gebrek aan moderne economische kennis”. Mensen die zich de haren uit het hoofd rukten door het verspillen van energie, het verwoesten van de landbouwgebieden, het ontbossen en die wezen op het onverantwoorde van het ontbreken van nationale, internationale beslissingsorganen werden grinnikend als “oude doos marxist” of debiele economische marginaal weggelachen.
Dat er economische groei was, misschien met wat “groeiproblemen” (opbouw van kernarsenalen om de wereld globaal te vernietigen bijvoorbeeld) was toch het BEWIJS dat alles goed ging?
Daarenboven was er slechts één tegenpartij, zogezegd: de MARXISTEN!
Wie het waagde om kritiek te geven op de modellen van de liberale denkers werd onmiddellijk met de idealen van Pol Pot, Stalin en Mao geassocieerd. Wie niet geloofde in het mirakel van de “invisible hand” werd tot economisch fascist en aanhanger van een negentiende-eeuwse fantast, Marx, uitgeroepen. Hoe gemakkelijk toch!
Het feit dat studenten economie in hun jeugd op fanatieke wijze de boekskes van Marx en Engels als BIJBEL hanteerden, dat puberale theoristen vanuit cafés de wereldrevolutie als een evidente oplossing poneerden, niet gestoord door de ondertussen wel zeer vergrote kennis van de sociale wetenschappen maakte het gemakkelijk om iedere economist die niet geloofde in mirakelen van de vrije markt af te schilderen als een domme lor: “Wie in zijn jeugd geen communist is heeft geen hart, wie het op zijn veertigste nog is heeft geen verstand”, luidde de algemeen goedgekeurde stelling der aanhangers van de positivo’s.
Door alle theorieën die niet marxistische waren of liberaal of nog liberaler van tafel te vegen heeft men een wetenschap die we meer dan ooit nodig hebben om een evenwicht te vinden uitgehold tot een soort van obscurantistisch denken en voelen.
Het anarchisme van de vrije markt is nu duidelijk niet meer vol te houden door de leuze “het werkt toch?”, vermits niets meer werkt.
Aan de heren professoren van de universiteit om rond te snuffelen wie de laatste decennia niet meegegaan is met de kudde lemmings.
En tijd om te gaan vieren dat naast de Antwerpse viaduct de liberale economische theorie, die in feite niets anders was dan het geloof in economisch anarchisme, meteen mee op het kerkhof kan.
mkg,
Eric Feremans
|
 |
|
 |  | |
|
|
|
