Opinie – De gevolgen van de sluiting van Opel voor u (21.1.10)
|
Een korte analyse van ons economische wansysteem door Erik Feremans.
U bent allicht niet één van de happy few, de vijf procent die nu klagen maar niet zuchten.
U werkt voor de kost, hebt gewerkt of wil werken en leeft dus van een inkomen uit werken of een uitkering.
Door het ontslag van rechtstreeks een paar duizend mensen en onrechtsstreeks van een veel groter aantal mensen gaat u dienen op te letten.
Degenen die opgelucht denken: mijn bedrijfstak heeft het niet zitten, ik ben bij de gelukkigen moeten eens twee keer nadenken.
Het aantal werklozen ten gevolge van de sluiting van een immense fabriek is moeilijk te schatten. Maar er doet zich het fenomeen van de waterval voor. De onderaannemingsbedrijven, degenen die werkten, rechtsstreeks voor Opel zijn allicht ook de pineut. Maar degenen die hun inkomen drastisch zien verminderen gaan ook minder aankopen. Dat is evident. En dus gaan winkels, cafés, allerlei handelaren minder inkomsten krijgen, bezuinigen, personeel ontslagen.
Deze cumulatieve beweging kan zeer ver doordringen. In de economie noemt men zoiets een "multiplier": het komt er op neer dat één frank meer uitgegeven vaak veel meer opbrengt dan men ziet, maar die multiplier kan negatief zijn! Een frank MINDER uitgeven heeft ook een lawine effect op onze economie.
Voor de werkende mensen is het zo dat ze, als ze een zelfstandige zijn (die dus wel degelijk werken, al is het zogezegd voor zichzelf) er van afhangt of ze dicht in de buurt van het onheil werkzaam zijn. Maar voor zij die in bedrijven werken kan de weerslag te voelen zijn.
Ondertussen hangt veel af van de overheid. Zij is volledig verdwaasd door het blinde geloof in het "vrije ondernemerschap" en zal allicht niet de fabrieken die falen (de één na de andere zullen bedrijven sluiten) gaan overnemen. Zelf niet indien ze bijvoorbeeld de markt zouden kunnen veroveren met energiezuinige wagens. Ze hebben daar allicht de poen voor: ze kunnen meer geld pompen in projekten dan om het even welk bedrijf. Maar ze gaan dat ongelukkiger wijze niet doen: de meerderheid van onze stemmen gaat nog altijd naar gelovigen in het vrije markt principe. We stemmen massaal op liberaal (economisch liberaal) denkende partijen.
Dus gaat de staat wel de lasten dragen van een al falende sociale zekerheid (zo’n vierde van onze bevolking heeft al te weinig inkomens en leeft in armoede).
Men ziet trouwens dat men bezuinigt in bepaalde gemeenten op de sociale gelden, men ziet ook dat men krampachtig vermolmde mechanismen miljarden toestopt en in stand houdt. Om het maar niet over de banken te hebben.
De rijken klagen maar zuchen niet. Indien je behoort tot de klasse (zo’n vijf procent van de bevolking) die de helft van alle inkomens binnenrijft ben ja natuurlijk een paar miljoen Euro kwijt. Dat wil zeggen dat je spaarpot van gemiddeld 5 miljoen Euro per rijke wel zal gezakt zijn naar een lager peiltje. Je gemiddelde inkomen zal echter nog altijd zon twintig keer hoger liggen dan de onozelaars die werken. En de aandelen zullen stijgen door het sluiten van "niet zo rendabele" (daarom niet eens verlieslatende!) bedrijven. Och: die economisch cycli maken het leven spannend, en er vallen zaken te doen als je slim bent, nietwaar?
Dat in ons land honderdduizenden, in de VS miljoenen mensen in paniek zijn over het einde van de maand zal je op het miljonnairsbal niet merken. Het hoort bij het systeem: op een bepaald moment wordt er niet genoeg meer geïnvesteerd, omdat men vindt dat dat niet genoeg opbrengt. Om de zoveel jaar is er dan een "dipje". Soms gevolgd door een oorlogje.
Enfin, business is as usual.
Maar voor jou, beste lezer, gaat de broeksriem aan. Gaat de knip op de portemonnee. Want laat ons wel wezen: zo’n prachtig systeem voor de rijken gaan we toch niet stoppen hé? Ge gaat toch het kind met het badwater niet weggooien? En een kermis voor de enen is toch wel een geseling voor de anderen waard? Niet?
Kan dat dan niet anders?
Zolang het recht van een minderheid om steeds schatrijk te blijven niet wordt in vraag gesteld niet. Neen. Voor hen is het niet echt crisis. Het is een regenvlaagje, en ze zitten binnen.
Vergeet niet dat de crisis niet is ontstaan omdat de doppers niet willen werken! Zij is ontstaan omdat er concurrentie is, vrije markt en omdat een boel investeerders om allerlei redenen stoppen met investeren en dus gaan oppotten, en omdat er geen enkele manier is om hen hiervoor te straffen, en tegen te houden, hen te verplichten om gewoon verder rijk te zijn en de boel niet systematisch en op regelmatige tijden uit decadentie te saboteren. Het zijn de rijken die te lui zijn om rijker te worden, omdat ze bang zijn van iets minder rijk te worden dan andere rijken. Omdat ze enkel aan het zachte schuifelen van hun rentevoetjes over hun vol tapijt van het kapitalisme (sorry: de Vrije Markt!) willen horen, en niet de verontwaardigde kreten van degenen die voor hen werken.
Ze halen verwaand de schouders op tegen mensen die boos zijn op zoveel onrecht: "Tina!" roepen ze luid. "There Is No Alternative!". Het kan niet anders, het is het menselijk bestaan, "la concition humaine", het onvermijdelijke noodlot.
Maar onlangs piepten ze anders. Op het ogenblik dat ze zelf twijfelden aan het heropleven van de economie (na jaren van ellende, hongersnood in vierde wereld landen) en ze ook dachten dat de financiële instorting deze keer finaal zou zijn kwamen ze af met "We moeten meer controle hebben (door de overheid) op de economie".
Jamaar: Als d eoverheid een oplossing biedt tegen de instorting van de economie, als het regelen van de economie een garantie biedt voor het redden van de economie.... Als die overheid blijkbaar dit kan en moet doen. Waarom moet dan de opbrengst van de werkende mensen naar degenen gaan die door de overheid worden gered?
Ofwel kan de overheid de economie controleren (ze heeft die blijkbaar "gered") ofwel kan ze dat niet. Indien ze dat kan moet ze dat doen maar moet ze dan ook de opbrengst verdelen tussen alle mensen.
Toch blijft de overheid machteloos bij beslissingen zoals die van Opel. Zegt zij. ZIj kan voorlopig alleen banken redden.
Crises zijn het gevolg van gebrek aan overleg, ten gevolge van egoïstisch concurreren zonder omzien, ze zijn het gevolg van gebrek aan coördinatie, van allerlei factoren die maken dat bedrijven en personen met te veel macht en veel te veel geld stoppen met investeren en gaan "afwachten". Enkel coördinatie, controle, en dus ook bezit van de macht en het geld om dit te doen in de handen van de maatschappij in haar geheel kan onze wereld stabiel en rechtvaardig maken en de ecologische ramp keren. Het is al vijf na twaalf.
Wedden dat het anders kan?
Eric Feremans
|
 |
|
 |  | |
|
|
|
